fbpx

"Każdy rząd pozbawiony krytyki jest skazany na popełnianie błędów"

7.5 C
Warszawa
sobota, 20 kwietnia, 2024

"Każdy rząd pozbawiony krytyki jest skazany na popełnianie błędów"

Chiny łatwo nie osiągną celu, jakim jest uczynienie juana światową walutą. Musiałyby ustąpić w kilku fundamentalnych wręcz sprawach

Pekin nie ustaje w wysiłkach uczynienia renminbi globalną walutą rozliczeniową. Chiny przeprowadziły już szereg działań w tym kierunku, liberalizując między innymi warunki dla bezpośrednich inwestycji firm zagranicznych w chińskiej walucie. Skróciły też listę branż, w których obce firmy nie mogą działać w Państwie Środka. To jednak jest stanowczo za mało, by świat Zachodu zaakceptował renminbi jako globalną walutę rozliczeniową.

Warto przeczytać

Jeśli Chiny utrzymają swoją pozycję największego eksportera i drugiej co do wielkości gospodarki na świecie pod względem wielkości produktu krajowego brutto (PKB), ich waluta na pewno będzie się liczyć. Należy jednak pamiętać, że to w dolarze amerykańskim nadal przeprowadzanych jest ponad 88 proc. światowych transakcji rozliczeniowych, a jego dominacja jako waluty rezerwowej i handlowej dostarcza korzyści Stanom Zjednoczonym – od niższych kosztów finansowania zewnętrznego, po mniejsze ryzyko walutowe.

Pekińskie zabiegi

W ostatnich latach Pekin podjął wiele inicjatyw mających na celu zwiększenie udziału chińskiej waluty w handlu zagranicznym, w inwestycjach oraz w rezerwach walutowych. Przyjęty przez komunistów pięcioletni plan (na lata 2016-20) jasno i ambitnie sformułował cel: „regularne umiędzynarodowienie chińskiej waluty, aby kapitał denominowany w renminbi stał się globalny”.

Trochę historii

Po utworzeniu w 2007 r. renminbi, czyli juana przeznaczonego do przeprowadzania transakcji w handlu zagranicznym, Chiny ruszyły z własnym systemem płatności międzybankowych CIPS (China International Payment System), pomyślanym jako potencjalna konkurencja dla systemu globalnych rozliczeń sieci SWIFT (czyli Towarzystwa Światowej Międzybankowej Telekomunikacji Finansowej). CIPS odnotował prawie 80-proc. wzrost wolumenu transakcji w latach 2017-2019, do 26 bln renminbi, ale tak duży wolumen w tych początkowych latach był przede wszystkim efektem niskiej „bazy”. Wówczas jednak nikt tak o tym jeszcze nie myślał. Nic więc dziwnego, że tak wysokie wykorzystanie nowej chińskiej waluty rozliczeniowej było szczególnie atrakcyjne w krajach zaangażowanych w chińską Inicjatywę Pasa i Szlaku (BRI).

Inne działania wokół renminbi

Chiny promują rozliczenia renminbi tak, by nie wywoływać napięć z innymi światowymi potęgami gospodarczymi. Służyć ma temu także regionalne, kompleksowe partnerstwo gospodarcze (RCEP). Jest to blok handlowy powstały z inicjatywy CHRL z udziałem czternastu innych krajów, w tym należących do Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN) Australii i Nowej Zelandii – chociaż udział tych dwóch ostatnich wydaje się niewielki.

Chińskim władzom udało się także w ciągu ostatnich dziesięciu lat animować kontrakty na swapy walutowe zawarte z ponad 36 bankami centralnymi oraz z sukcesem przeprowadzić emisję obligacji denominowanych w renminbi przeznaczonych dla inwestorów zagranicznych (obligacje „dim-sum”).

Zachęcając do udziału w tych operacjach, Chiny dokonały pewnej liberalizacji warunków dopuszczania zagranicznych firm do bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Chinach (oczywiście w walucie renminbi) oraz skróciły listę branż objętych ograniczeniami lub zakazanych przy inwestycjach zagranicznych korporacji.

Wszystkie te wysiłki przyniosły jednak słabe rezultaty. Użycie renminbi poza Chinami kontynentalnymi ciągle pozostaje marginalne. Według Banku Rozrachunków Międzynarodowych (BIS), globalne rozliczenia międzybankowe w renminbi nadal stanowią zaledwie około 4 proc. światowych transakcji walutowych. 10 lat temu było to nawet mniej niż 1 proc. Renminbi tworzy zaledwie 2 proc. rezerw walutowych na świecie, chociaż niektóre prognozy wskazują, że do 2030 r. udział ten może wzrosnąć od 10 do 20 proc.

Ryzyko załamania chińskich giełd

Rośnie jednak udział chińskiej waluty w rozliczeniach handlu międzynarodowego. Podczas gdy jeszcze w 2009 r. był on znikomy, do 2015 roku osiągnął już ponad 15 proc. w wolumenie rozliczeń walutowych transakcji handlowych. Wszystko wskazuje też na to, że opisane inicjatywy Chin zaczynają przynosić im owoce.

Czy jednak chiński rząd, w imię umacniania znaczenia międzynarodowego renminbi, zdecyduje się na wprowadzenie bardziej radykalnych zmian? To jest obecnie bardzo trudno przewidzieć.

Chińczycy nie chcą zrezygnować z kontroli przepływu kapitałów. Mają bowiem świadomość, że doprowadziłoby to do zahamowania, a może i do zmarginalizowania chińskiego rynku finansowego. Całkowita liberalizacja przepływów kapitałowych doprowadziłaby także do znacznej zmienności na rynkach finansowych i kapitałowych, na co władze chińskie nie są jeszcze gotowe.

Kontrolowana dewaluacja juana

Kiedy w sierpniu 2015 r. Chiny zdewaluowały renminbi, szybko wprowadziły ścisłe limity i kontrole transakcji, by wyeliminować ryzyko ucieczki kapitału na dużą skalę. W ten oto sposób pomieszano ze sobą narzędzia gospodarki rynkowej z narzędziami gospodarki centralnie sterowanej. Chociaż udało im się opanować chaos, zastosowane drastyczne środki odbiły się negatywnie na zaufaniu do chińskiej waluty jako waluty międzynarodowej. Efektem, łatwym zresztą do przewidzenia, było drastyczne ograniczenie transgranicznych rozliczeń w renminbi.

Pekin musi teraz złagodzić fundamentalne ograniczenia związane z dostępem do swojego rynku, jeśli chce odzyskać zaufanie i odzyskać realną nadzieję na posiadanie globalnej waluty. Konieczne więc będą: liberalizacja kontroli przepływu transgranicznego kapitału, zgoda na szerszą wymienialność renminbi na inne waluty oraz znaczące reformy zamkniętego dotąd szczelnie chińskiego sektora finansowego. Tempo, w jakim ten proces będzie postępował, jest trudne do przewidzenia. W dużym stopniu będzie ono zależało od politycznych wyborów Pekinu w nadchodzących latach.

Na podst.: https://www.lemonde.fr/idees/article/2021/05/14/des-reformes-du-secteur-financier-seront-necessaires-si-pekin-espere-realiser-son-ambition-de-disposer- one-day-of-a-world-currency_6080208_3232.html # xtor = AL-32280270

Więcej artykułów